µm
micrometer
µm
micrometer
propriocepsis,
Propriocepsis is het vermogen van het lichaam om de positie, beweging en activiteit van de spieren en gewrichten te voelen en te beheersen. Het is een vorm van zintuiglijk bewustzijn die ons in staat stelt om onze bewegingen te coördineren en ons evenwicht te behouden
subacute ontsteking
schildklier?
arteriosclerose
aderverkalkinng
up-regulatie van neurale groeifactoren
Up- en downregulatie is het activeren en deactiveren van op cellen gelegen receptoren door hormonen
neurogenese
vernieuwen van de hersencellen
neurotransmitters
Communicatie tussen de hersencellen
endotheelfunctie
binnenwand van de bloedvaten
hypertensie
hoge bloeddruk
lipidengehaltes
hoog cholesterol
determinant
determinant, factor
absolute V˙O2max-
aantal liters zuurstof per minuut (l/min) om atleten met elkaar te kunnen vergelijken
longitudinaal
worden proefpersonen meerdere keren onderzocht om veranderingen als gevolg van tijd te meten
transversaal
eenmalig onderzoek
vitale capaciteit (VC)
Het grootste volume lucht dat men kan uitademen te vertrekken vanaf een maximale inspiratie.
endotheel
endotheel: een laag cellen aan de binnenkant van onze bloedvaten.
catecholamine
spelen een rol in de 'vlucht of vecht' reactie die activeert in een plotse levensbedreigende situatie.
de bundel van His,
een natuurlijke elektrische verbinding tussen de boezems en de kamers van het hart.
Frank-Starling-mechanisme
Het Frank-Starlingmechanisme is een intern regelmechanisme in het hart dat ervoor zorgt dat bij toenemende aanvoer van bloed het hart krachtiger samentrekt.
mitochondriale ademhaling
Via een behoorlijk complex (scheikundig) inwendig proces zet je lichaam de brandstof uit je voeding dus om in de bruikbare stof ATP. Dit proces kun je – voor het gemak – zien als de ademhaling van je cellen. En die celademhaling vindt plaats dankzij de minuscule celdelen die mitochondriën heten.
oxidatieve stress
Oxidatieve stress ontstaat dus bij een disbalans tussen de productie van vrije radicalen en de mogelijkheid van het lichaam om de schadelijke effecten via neutralisatie met antioxidanten om te keren.
sedentaire ouderen
alles wat je doet terwijl je ligt of zit en waarbij je heel weinig energie verbruikt
adiposita
ij obesitas is sprake van ernstig overgewicht. Het verschil tussen overgewicht en obesitas is dus dat obesitas een zwaardere vorm
glycogenolyse
is het proces waarbij glycogeen wordt afgebroken en omgezet in glucose
hypoglykemie.
te laag bloedglucosegehalte. Wat bij volwassenen kan wijzen op diabetes.
vetvrije massa
De vetvrije massa van het lichaam is het deel van het lichaam wat uit spierweefsel, botten en vocht bestaat
myofilamenten
Vertaald uit het Engels-Myofilamenten zijn de drie eiwitfilamenten van myofibrillen in spiercellen. De belangrijkste betrokken eiwitten zijn myosine, actine en titine. Myosine en actine zijn de contractiele eiwitten en titine is een elastisch eiwit.
fenotype
s het totaal van alle waarneembare eigenschappen (kenmerken) van een organisme.
mitochondriale biogenese
Mitochondriale biogenese is het proces waarbij cellen het aantal mitochondriën verhogen. Het werd voor het eerst beschreven door John Holloszy in de jaren zestig, toen werd ontdekt dat fysieke duurtraining hogere mitochondriale inhoudsniveaus veroorzaakte, wat leidde tot een grotere opname van glucose door spieren.
retentie
vasthouden
antidiuretisch
e hypofyse stuurt het hormoon ADH op het juiste moment in de juiste hoeveelheid naar de nieren. ADH reguleert de hoeveelheid urine en de concentratie daarvan. Het zorgt ervoor dat de nieren voldoende water vasthouden en niet te veel water loslaten.
interstitium
de extracellulaire ruimte, de ruimte buiten de cellen van een weefsel
lymfesysteem
Het lymfestelsel: voert afvalstoffen af, zoals eiwitten en bacteriën. zorgt voor een goede afweer tegen ziektes en infecties. zorgt dat er niet te veel en niet te weinig vocht zit in de weefsels van je lichaam.
interstitiële vloeistof
tussen de cellen
osmotische druk
Osmotische druk is het drukverschil dat tussen twee oplossingen van verschillende concentraties ontstaat ten gevolge van osmose.
cardiorespiratoire
een maatstaf voor hoe goed je hart en longen tijdens langdurige inspanning bloed en zuurstof door het lichaam pompen.
bradycardie
De medische term voor een lage hartslag is bradycardie. De hartslag is dan lager dan 60 slagen per minuut.
Pulmonale aanpassingen
in de longen
ibosome
Wat is de functie van het ribosoom? Cellen - ribosomen - Nationale Vereniging ReumaZorg Nederland Ribosomen zorgen voor de aanmaak van eiwitten in cellen. Ze zijn opgebouwd uit meer dan dertig verschillende eiwitten en rRNA. Ribosomen zitten op het ruw endoplasmatisch reticulum (ER) of komen zelfstandig voor in het cytoplasma. Ze maken eiwitten op basis van de erfelijke informatie uit het DNA en RNA.
synthese van spiereiwitten
het proces waarbij spiereiwit wordt gemaakt uit aminozuren
perifere zenuwen
Er wordt onderscheid gemaakt tussen het centraal en het perifere zenuwstelsel. De hersenen en de ruggengraat vormen het centrale deel. Het perifere deel is de verbinding tussen het centrale stelsel, de spieren en de organen. Het bestaat uit zenuwen en kleine concentraties grijze stof.
ballistische training
Bij de ballistische training wordt een voorwerp zo snel mogelijk bewogen en nadien losgelaten i.p.v. langzaam naar beneden terug te brengen.
tetanus
verkramping, contractie?
ontladingsfrequentie van de motorische eenheden verhogen
stimulatiefrequentie
motorische eenheid
Een motorunit (motorische eenheid) bestaat uit een motorische zenuwvezel en alle door deze zenuwvezel geïnnerveerde spiervezels
excitatoire ofwel inhibitoire impulsen
n het geval van excitatie reageren zenuwcellen op prikkels die ze van andere zenuwcellen krijgen, bij inhibitie remmen de zenuwcellen af. Zonder excitatie doen de hersenen helemaal niets en zonder inhibitie krijgt het brein juist zo veel impulsen dat het knettergek zou worden
neurale inhibitie
remming of onderdrukking
submaximale hartfrequentie;
op 85% maximum
aangetaste
lymfocieten zijn witte bloedcellen die een belangrijke rol spelen in je afweersysteem. Ze worden aangemaakt in je beenmer. Antilichamen of antistoffen, zorgen voor bescherming tegen ziekten. Het zijn Y-vormige eiwitten die door speciale witte bloedcellen (B-lymfocyten) geproduceerd worden als reactie op lichaamsvreemde stoffen (antigenen) als virussen of bacteriën. Antilichamen kunnen zich aan deze virussen of bacteriën hechten waardoor ze onschadelijk worden gemaakt en geen gezonde cellen binnen kunnen dringen.
cytokinen
zijn eiwitten en een groep van boodschappermoleculen, die de communicatie tussen de cellen van het afweersysteem verzorgen.
directe calorimetrie
meten van warmteproductie tijdens rust mbv caloriemeter (soort van luchtdichte kamer)
elektrolyten
belangrijke zouten in het lichaam. Een aantal van deze zouten zijn onder andere: natrium, kalium, calcium en magnesium. Elke elektrolyt heeft zijn eigen functies in het lichaam: Natrium, regelt vochtbalans, bloeddruk en zorgt voor goede werking van spier- en zenuwcellen
cerebrale circulaties
doorbloeding van de hersenen
totale perifere weerstand
de weerstand van de bloedvaten geeft aan hoeveel de perifere vaten (arteriolen) tegenwerken om het bloed door te laten
periferie
huid
sympathische
is het deel van het autonome zenuwstelsel dat de organen zodanig beïnvloedt dat het lichaam arbeid, waar energie voor nodig is, kan verrichten.
hypothalam
De hypothalamus ligt vlak boven de hypofyse, net boven de kruising van de oogzenuw, en is onderdeel van het limbisch systeem. Dat is het deel van de hersenen dat te maken heeft met emotie, motivatie, genot en het emotioneel geheugen.
intravasculaire
het cytoplasma of de celkern
interstitiële ruimte
de ruimte tussen de cellen, daar waar lichaamswater of plasma zich bevindt.
Golgi-peeslichaampjes
proprioceptieve (zintuigen) receptoren die zich bij skeletspieren bevinden nabij de overgang van spierweefsel naar pees.
lektrolyten, m
zouten
spierspoelactiviteit
Spierspoeltjes zijn de sensorische receptoren in spieren, pezen en gewrichten. Spierspoeltjes verschaffen het centrale zenuwstelsel informatie over de stand en veranderingen van het bewegingsapparaat en de snelheid waarmee deze veranderingen plaatsvinden
mechanoreceptoren
Wat is een mechanoreceptoren? De zenuwcellen die gevoelig zijn voor aanraking en druk worden mechanoreceptoren genoemd.
resynthese
aanmaak van een nieuwe voorraad
neutrofielen
witte bloedcellen
spierhypertrofie.
toename omvang spieren
accumulatie
ophoping
depletie
uitputting
catecholamine
Catecholamines spelen een rol in de 'vlucht of vecht' reactie die activeert in een plotse levensbedreigende situatie.De catecholamines (dopamine, norepinephrine= noradrenaline en epinefrine= adrenaline) worden in de binnenste zone (medulla) van de bijnier geproduceerd.
edentair
activiteiten waarbij je zit of ligt
hartslagreserv
De hartslagreserve is de maximale hartslag minus de hartslag in rust. Met de HRR-methode kun je een stuk accurater je hartslagzones in kaart brengen.
M. vastus lateralis o
of brede zijspier is een spier aan de voorzijde van het dijbeen
periferie
randgebied
toxisch
giftig
lactaat.
verlaagt de zuurgraad in het bloed en spieren om zo een optimale pH waarde in de spieren te houden, en om de spieren in staat te stellen snel te kunnen blijven samentrekken.
nzym ATP-as
ATPases zijn een groep van enzymen die zich in het membraan van cellen bevinden en die kunnen werken als ionenpomp, dat wil zeggen dat ze ionen tegen hun elektrochemische gradiënt in de cel in of uit kunnen transporteren en zo een concentratiegradiënt opbouwen
negatieve feedback
een stof of waarde in het inwendig milieu remt zijn eigen productie als er teveel is en stimuleert zijn eigen productie als er te weinig is.
catecholaminen
Catecholamines zijn chemische verbindingen afgeleid van het aminozuur tyrosine De catecholamines (dopamine, norepinephrine= noradrenaline en epinefrine= adrenaline) worden in de binnenste zone (medulla) van de bijnier geproduceerd. Catecholamines spelen een rol in de 'vlucht of vecht' reactie die activeert in een plotse levensbedreigende situatie.
H+
proton
ongventilatie
beweging die nodig is om lucht naar binnen en naar buiten te krijgen.
ematocrietwaarde
hoeveelheid rode bloedcellen in verhouding tot de rest van het bloed
gastro-intestinale
spijsverteringssysteem zoals maag en darmen
metabole snelheid
snelheid waarmee het weefsel voedingsstoffen omzet naar energie
vasodilatatie
verwijden
metabolisme
stofwisseling; hoe snel worden voedingsstoffen in het lichaam omgezet naar energie
vasodilatatie
verwijden
(a-v)O2max
arterioveneuze zuurstofverschil = verschil in zuurstofgehalte in de arteriën (slagaders) en de venen (aders)
Hartslagvariabiliteit
tijdsinterval tussen 2 opeenvolgende hartslagen
non-invasieve m
er hoeft niet in het lichaam gesneden te worden of het lichaam binnengedrongen worden
De vagale tonus
veerkracht of bij spieren de spierspanning. Hoe groter het verschil in hartslag tijdens in- en uitademing hoe hoger de vagale tonus. Zonder vagale tonus zou hartslag 100 slagen per minuut zijn.
depolarisatie
Net als skeletspieren wordt het hart elektrisch geprikkeld om tot contractie te komen. Deze prikkeling wordt ook wel activatie of depolarisatie genoemd.
bundel van His
een natuurlijke elektrische verbinding tussen de boezems en de kamers van het hart.
semilunair
De halvemaanvormige kleppen zitten aan het begin van de aorta en aan het begin van de longslagader. Deze kleppen verhinderen het terugstromen van bloed van longslagaders en aorta naar de kamers op het moment dat de bloeddruk in de langslagader en de aorta hoger is dan de bloeddruk in de kamers.
hypertensie
hoge bloeddruk
eflexmatige toename in vagale tonus
In rust overheerst het parasympathische systeem in een staat die ‘vagale tonus’ wordt genoemd. Zonder vagale tonus zou de intrinsieke hartfrequentie ongeveer 100 slagen/min zijn, maar een normale hartfrequentie in rust bij een volwassene is 60-80 slagen/min. De nervus vagus heeft een remmend effect op het hart. Hij verlaagt de impulsgeleiding en vertraagt daarmee de hartfrequentie. Maximale vagale stimulatie kan de hartfrequentie verlagen naar zo’n 20 slagen/min. De nervus vagus vermindert ook de kracht van de hartcontractie.
hersenstam
n de hersenschors, ook wel de grijze stof, komt informatie vanuit de rest van het lichaam binnen. In de hersenstam wordt deze informatie geanalyseerd. In de hersenschors wordt vervolgens een reactie op deze informatie gevorm
motorneuronen
gespecialiseerde hersencel
pulmonale systeem
longen
homeostase
lichaam probeert alles in het lichaam hetzelfde te houden ook als de omstandigheden veranderen
µm
micrometer
M. quadratus lumborum
4 zijdige lendespier
M. latissimus dorsi
brede rugspier