Thế không lấy tớ thì bắt nhân ngãi với tớ làm gì?
Câu hỏi này để lộ cái khung luân lý mà người kể chuyện — anh nhà báo trí thức cải trang làm người ở — vẫn mang trong đầu: bắt nhân ngãi thì phải đi đến hôn nhân. Đó cũng là khung của tiểu thuyết lãng mạn kiểu Tố Tâm mà chính anh vừa nhại vài trang trước. Trớ trêu là anh đi "vi hành" để quan sát đám cơm thầy cơm cô, nhưng chính câu hỏi thật thà này sẽ khiến anh bị đối tượng quan sát nhìn thấu.
thế mà cũng có anh bắt nhân ngãi với nó
Lời con sen kể về mụ me Tây già xấu xí vẫn có lính Tây đen "bắt nhân ngãi" xác nhận: "nhân ngãi" trong khẩu ngữ vỉa hè Hà Nội thập niên 1930 chỉ quan hệ nhân tình tạm bợ, không ràng buộc hôn nhân, tách rời hẳn khỏi nghĩa gốc "nhân nghĩa" đạo lý. Vũ Trọng Phụng dùng từ này nhất quán xuyên suốt thiên phóng sự, biến nó thành một thuật ngữ xã hội học về đời sống tình dục của tầng lớp ở đợ.
Tôi đã bờm xơm với ba bốn con nhãi, tôi đã bắt nhân tình với một vú em.
Ngay từ đầu thiên phóng sự, "bắt nhân tình" (đồng nghĩa với "bắt nhân ngãi") đã được dùng để chỉ chuyện cặp bồ, ăn nằm không hôn thú — không phải chuyện vợ chồng. Đây là chìa khóa để hiểu đúng câu hỏi ngây thơ của người kể chuyện với cái Đũi sau này: anh ta hỏi "không lấy nhau thì bắt nhân ngãi làm gì", tức là còn mang khung luân lý cũ, coi tình và hôn nhân phải đi liền nhau — trong khi chính văn bản đã tự mâu thuẫn với khung đó từ câu mở đầu.