Hai mốc trong hai câu: cướp chính quyền phủ huyện trong Tổng khởi nghĩa tháng 8/1945, rồi mặt trận Nam Trung Bộ 1945–46 — cũng là hành trạng của chính Nam Cao, người tham gia khởi nghĩa ở Lý Nhân rồi theo đoàn văn nghệ sĩ vào Nam Trung Bộ. Đặt cạnh Hoàng của cùng quãng ấy (đóng cổng, sai thằng nhỏ ra nói dối là ông không có nhà), ta có hai quỹ đạo trên cùng một trục thời gian: cùng ngày tháng, khác hẳn tốc độ.