2 Matching Annotations
  1. Last 7 days
    1. Người viết lá thư đó báo trước cho nhà báo những sự kiện cáo mà nhà báo sẽ trải qua, nếu cứ tiếp đăng thiên phóng sự này

      Đoạn này là bằng chứng trực tiếp, nằm ngay trong văn bản, về áp lực kiểm duyệt đến từ ngoài chính quyền: một độc giả người Pháp gửi thư dọa kiện nếu tòa soạn tiếp tục đăng thiên phóng sự. Không phải nhà nước ra lệnh cấm, mà chính đối tượng bị phơi bày — cộng đồng Pháp kiều lấy vợ Việt — tự đứng ra đe dọa pháp lý để chặn ngòi bút. Cùng với hai lá thư trước đó khuyên "không nên gieo hoài nghi" hay "phá hoại vẻ đẹp của những gia đình Pháp Việt", đây là hình ảnh thu nhỏ của kiểm duyệt thời thuộc địa: không cần một sắc lệnh, chỉ vài lá thư là đủ biến một phóng sự về nạn me Tây thành rủi ro pháp lý cho cả tòa soạn.

    1. Giông tố (tức Thị Mịch), tiểu thuyết dài

      Dòng chú thích này — trong phần phụ lục phê bình đi kèm bản in — xác nhận sự kiện kiểm duyệt nổi tiếng nhất của Vũ Trọng Phụng: Giông tố đang đăng dở trên Hà Nội Báo năm 1936 thì bị buộc ngừng, phải đổi tên thành "Thị Mịch" mới được đăng tiếp. Lý do: hình tượng Nghị Hách — nghị viên, chủ đồn điền giàu sụ, sẵn sàng cưỡng hiếp và mua chuộc để che tội — chạm quá gần vào những nhân vật có thật trong giới quan trường thuộc địa đương thời. Việc phải giấu tên gốc dưới một nhan đề vô hại (tên một cô gái quê) để tác phẩm sống sót qua kiểm duyệt là minh chứng cụ thể nhất cho một quy luật: kiểm duyệt thời Pháp nhắm thẳng vào tác phẩm nào phơi bày bộ máy quyền lực thuộc địa, chứ không phải vì lý do đạo đức như vẫn thường bị cáo buộc.