Cái đồng hồ dừng được đưa thẳng lên mặt chữ: tối nào vợ chồng Hoàng cũng đọc Tam Quốc trước khi ngủ, và tối nay anh còn bảo vợ đọc lại đúng đoạn cũ. Vòng lặp thành nghi thức. Truyện khép lại bằng "Tài thật! Tài thật! Tài đến thế là cùng! Tiên sư anh Tào Tháo" — cũng là nhan đề đầu tiên Nam Cao đặt cho nó: một người đàn ông nằm trong màn tuyn tấm tắc khen cái tài của Tào Tháo, trong khi ngoài cổng làng có người đang vác tre đi phá đường.

Thước đo Hoàng chọn để so với Hồ Chí Minh là Đờ-Gôn — thước đo của báo chí 1944–45, khi De Gaulle còn là biểu tượng nước Pháp kháng chiến. Đến đầu 1948 ông đã rời chính quyền từ tháng 1/1946. Một chi tiết nhỏ nhưng cùng họ với cả ngôi nhà: mọi hệ quy chiếu của Hoàng — tủ sách, bạn bè, thời sự quốc tế — đều dừng lại ở quãng trước ngày Toàn quốc kháng chiến.