Chỗ Nam Cao tự bác bỏ khái quát của chính nhân vật mình — điểm dễ bỏ qua nhất của truyện.

Đôi mắt không nói "trí thức thờ ơ". Nó nói mẫu quan sát của Hoàng là mẫu tự chọn: anh kết luận về cả một giai tầng từ bốn người tình cờ tản cư cùng ngõ với mình, ba trong số đó là quan lại về hưu. Danh sách Độ nghĩ trong đầu ở đây — sinh viên, công chức, bác sĩ, văn nghệ sĩ — là những người cùng giai tầng ấy đang ở chỗ khác, chỗ mà Hoàng không tới.

Đó đúng là lỗi phương pháp Hoàng mắc với nông dân, lặp lại lần thứ hai với chính giai tầng mình. Và nó là cơ chế còn hoạt động nguyên vẹn hôm nay: kết luận về một tầng lớp, một thế hệ, một ngành từ số người tình cờ ở quanh mình.

Đọc sách nghe tưởng chừng là việc quen thuộc và phức tạp vô cùng đối với nhiều người mà lại trở nên đơn giản đến không tưởng với cách diễn tả sâu sắc qua từng câu chuyện của tác giả Phan Thanh Dũng.