Đạm Thủy — Tố Tâm là cặp tình nhân của Tố Tâm (Hoàng Ngọc Phách), tiểu thuyết lãng mạn hiện đại đầu tiên của Việt Nam; Mộng Hà — Lệ Anh (Lê Nương) là cặp tình nhân của Ngọc lê hồn (Từ Chẩm Á), tiểu thuyết diễm tình Trung Quốc cũng gây chấn động độc giả Việt thập niên 1920–30. Ghép một cặp Việt với một cặp Tàu, Vũ Trọng Phụng gọi tên toàn bộ phả hệ của dòng nước mắt lãng mạn đương thời — cả nguồn nội địa lẫn nguồn nhập khẩu — trong cùng một câu than. Đây là lời tự trào kiêm tuyên ngôn văn học: người nghèo không được cấp cả cái quyền có một mối tình “thi vị” như sách vở.

Bãi bể Đồ Sơn và con đường Cổ Ngư không phải ví dụ ngẫu nhiên: đó chính là hai phông cảnh hẹn hò trứ danh trong Tố Tâm của Hoàng Ngọc Phách. Vũ Trọng Phụng đang chỉ thẳng vào cuốn tiểu thuyết lãng mạn nổi tiếng nhất thời ông để tự trào — người kể chuyện muốn “thi vị hóa” câu chuyện của một con sen, nhưng ngay cả cái tên xấu xí của nhân vật cũng không cho phép. Sự tương phản giữa khung cảnh văn chương và thân phận thật của con ở là mũi kim đầu tiên của đoạn văn.