14 Matching Annotations
  1. Aug 2019
    1. F = ma qüvvənin obyektə necə təsir etdiyini izah edir, bu təsirin baş vermə səbəblərini yox. Təkamül nəzəriyyəsi (orijinal adı ilə desək, təbii seçmə nəzəriyyəsi) isə təbiətdə müşahidə olunan fenomenlərin səbəb mexanizmlərini açıqlayır.

      Bu paraqrafı bir az genişlətmək lazımdır. Bir düsturun təsvir etmə funksiyası ilə səbəb-nəticə əlaqəsini açıqlaması arasında nə fərq var tam olaraq? Nəticədə təbii seçmənin də riyazi modelləri var, onu da riyazi şəkildə formallaşdırmaq mümkündür (F=ma-dan daha qəlizdir, amma fərqli riyazi modellər hazırlayırlar adamlar. Burdan baxa bilərsən çox dərinə getmədən: https://www.quantamagazine.org/mathematics-shows-how-to-ensure-evolution-20180626/).

    2. Terminologiya ilə başını ağrıtmaq istəməyənlər

      elmi spektr terminologiya ilə başını ağrıtmaq istəyənlər üçündür!

    3. qanunlar və nəzəriyyələr arasında səviyyə yox, kateqoriya fərqi var.

      bu zor söhbətdi!

    4. Çağdaş təkamül nəzəriyyəsi Darvininkindən xeyli fərqlənir. 20-ci əsrin əvvəllərində Mendel genetikası və Darvinizmin birləşməsi ilə “modern sintez” ortaya çıxdı. Bu nailiyyətin arxasında Dobrjanski, Fisher, Huxley kimi elm adamları dururdu, Darvin yox.

      Çağdaş təkamül nəzəriyyəsi Darwininkindən necə fərqlənir? Sadaladığın adamların əsas töhfələri nə olub məsələyə? Modern sintez tam olaraq nədir? Bütün bunları açmaq lazımdır ictimaiyyət üçün yazılmış məqalədə, çünki bu şəkildə ancaq naməlum elmi səslənən şeylər və adam adları kimi gəlir adi oxucuya.

    5. üzərindən keçdiyimiz çox məqam var.

      Məncə miflər onların tarixçəsini öyrənmək üçün yaxşı bəhanədirlər. Ona görə, məncə bu paraqrafı genişlədib ideyanın necə yarandığını, fərqli dövrlərdə hansı forma aldığını, Darwinə qədər necə inkişaf etdiyini açsan çox əla olar.

    6. təkzib olunsa

      Lamarck sonradan təkzib olunmayıb, bu düzgün fikir deyil. Epigenetika sahəsi əslində Lamarckian mexanizmləri araşdırır.

    7. naturalistlər

      təbiətşünaslar

    8. 19-cu əsrə qədər təkamül Dekart, Leybniz, Herber və hətta Darvinin babası Erasmus kimi bir çox intellektual tərəfindən müxtəlif formalarda müzakirə edilmişdi.

      Bu özü-özlüyündə çox maraqlı bir-iki paraqrafın mövzusudur. Əgər vaxtın varsa adlarını çəkdiyin adamların işlərində təkamül söhbəti necə keçib (yaxşı olardı ki, birbaşa sitat gətirərdin hansısa əsərlərindən) onu araşdırıb bunu bir paraqrafa çevirərdin. Çox maraqlı tarixi yazı olardı bu detalları genişləndirsən.

    9. Söhbət dünyanın yaranması ilə bağlı miflərdən getmir (bunların tarixi daha qədimə dayansa da mövzumuzla bir o qədər də əlaqəli deyil). Təkamül fikrinin elmi müstəvidə ilk təhlili Empedokla aid edilir. O, ibtidai formada da olsa, insanlar da daxil olmaqla bütün canlıların mənşəyini izah etməyə çalışır.

      Bunu bir az araşdırıb inkişaf etdirsən çox yaxşı olar. Məsələn, Empedokl özü nə yazıb, onun yazdıqları haqda hardan/kimdən öyrənirik, və s.

    10. Darvindən

      Orijinalı latın əlifbası ilə yazılan adları olduğu kimi yazırıq, yəni Darvin yox Darwin. Amma adın orijinalı başqa əlifbada yazılıbsa bunu transliterasiya edirik, məsələn, Puşkin.

    11. İntihab

      intibah

    12. Xristian təməlləri sərt tənqidə məruz qaldı

      Əslində 19-cu əsrə qədər daha yumşaq baş verirdi proses.

  2. Feb 2019
    1. Yet, Lysenkoism is first of all a method of inserting ideology into scientific discussions. This is true for historical Lysenkoism, which appealed to Marxism-Leninism to prove Mendelian genetics wrong.

      Isn't it true also for Neo-Darwinists who disguise themselves with a fake objectivity while providing a full support for the existing world-order, and not acknowledging any potential bias they (may) have? If it's the pigheadedness that's criticized there, why isn't it framed as such? Propaganda side of biology cannot be dismissed that easily as in, say, physics, simply because biology deals with higher-level constructs that are more familiar and hence, more relevant for day-to-day life of an ordinary human being. ==> see Biology as ideology by Richard Lewontin

    2. Despite the fact that some environmentally induced changes are heritable, these effects are not stable [30Becker C. Weigel D. Epigenetic variation: origin and transgenerational inheritance.Curr. Opin. Plant Biol. 2012; 15: 562-567Crossref PubMed Scopus (62) Google Scholar]. Specifically, it has been shown that in large populations of Arabidopsis most ‘epi-mutations’ are labile — after only a few generations, these base-pair methylations revert to their original state. Hence, epigenetic modifications in plants are of very limited significance for evolutionary processes. Accordingly, neo-Lamarckian (including Lysenkoist) concepts have been experimentally refuted by these trans-generational epigenetic analyses [30Becker C. Weigel D. Epigenetic variation: origin and transgenerational inheritance.Curr. Opin. Plant Biol. 2012; 15: 562-567Crossref PubMed Scopus (62) Google Scholar].

      Just one citation and that to an opinion article? Interesting...