Er is nog een onderwerp waarover in Europa, maar ook in Nederland, geen maatschappelijk debat wordt gevoerd, zegt onderzoeker Fieke Jansen van de Universiteit van Amsterdam. „Wat gebeurt er ín de datacenters? Waar wordt de schaarse stroom voor gebruikt? De ‘Metaverse’ van Facebook? Youtubefilmpjes? Bitcoins mijnen? En vinden we dat nuttig genoeg om daar de bouw van een woonwijk in Almere voor op te offeren? We maken geen keuzes, terwijl het net aan z’n limiet zit.”

„Dit jaar nog zei iemand van het Directoraat Energie daar: ‘We gaan de verbruiksgegevens sowieso niet per datacenter publiceren, want als we dat gaan doen leveren ze helemaal niks meer aan.’ Wat is dat nou voor opstelling? Eis het gewoon op.”

De overheid kan gewoon naar Tennet en Liander stappen en die gegevens opeisen. Er is geen politieke wil om data boven tafel te krijgen. Wat wel heel gek is als je een land te besturen hebt, waarin scholen en wijken niet kunnen worden aangesloten op het net vanwege stroomtekort.”

Over 2025 moeten de bedrijven dat wel doen, maar „mogen ze aangeven dat dit bedrijfsgevoelige informatie is en wordt het alleen op geaggregeerd niveau openbaar door de Europese databank.”

bedrijfsvertrouwelijkheid, zoals bepaald in de Europese richtlijn en erkend in de rapportagerichtlijnen van de Nederlandse overheid.”

De partijen verweren zich met het argument dat ze niet verplicht zijn bedrijfsgevoelige gegevens te openbaren.

Van de circa 160 datacenters die zouden moeten rapporteren, stuurden 104 daadwerkelijk iets naar de RVO, telde Leitmotiv. 27 datacenters lieten daarbij de belangrijkste velden voor stroom- en waterverbruik leeg. Die waren, op drie na, allemaal in Amerikaanse handen. Ook Microsoft en Google, die tot de grootste stroomverbruikers in Nederland behoren, rapporteerden niet.

de Amerikanen leggen de Europese regels in hun eigen voordeel uit en tot nu toe heeft geen enkel Europees land zin in een potje armpje drukken met de Amerikaanse techreuzen over hun energiegebruik. Ook Nederland niet. Dat ondervond De Valk, die opheldering vroeg bij de RVO. Ze stuurt NRC de antwoorden die de dienst haar gaf op haar vragen over de hyperscales bij Middenmeer. „Het klopt dat een groot gedeelte van de vragen niet zijn ingevuld”, schreef de dienst haar. „We hebben geen wettelijke middelen om datacentra te dwingen.”

De nieuwe Europese energie-efficiëntierichtlijn, de EED, moest dat veranderen. De Europese richtlijn dwingt bedrijven transparant te zijn over hun energieverbruik en meer werk te maken van energiebesparing.

De nieuwe Europese energie-efficiëntierichtlijn, de EED, moest dat veranderen. De Europese richtlijn dwingt bedrijven transparant te zijn over hun energieverbruik en meer werk te maken van energiebesparing. Alle grote bedrijven in Europa, inclusief datacenters, moeten daarom vanaf 2024 jaarlijks bij hun eigen overheid hun energie- en waterverbruik opgeven. In Nederland is dat bij de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland, de RVO.