De rechtbank komt, gelet op al het hiervoor overwogene, tot de conclusie dat in artikel 4.2, tweede lid, van de Woo noch in enig andere bepaling in de Woo het inzagerecht als bedoeld in artikel 67 van de Verordening is geregeld, omdat op grond van de Woo geen inzage kan worden verkregen in informatie die niet bij de minister berust en daar ook niet had behoren te berusten. Daarmee komt de Woo niet tegemoet aan de volle werking en het nuttig effect van artikel 67, eerste lid, tweede alinea, van de Verordening. De rechtbank is eveneens van oordeel dat de minister, gelet op de beginselen van loyale samenwerking en effectieve rechtsbescherming, op grond van artikel 67, eerste lid, van de Verordening en nu vast staat dat sprake is van milieu-informatie, is gehouden om naar aanleiding van het verzoek van eisers toepassing te geven aan artikel 67, eerste lid, tweede alinea, van de Verordening door de informatie waarom eisers hebben verzocht te verstrekken. Dit houdt in dat de minister de professionele gebruikers van gewasbeschermingsmiddelen dient te verzoeken om de door eisers gevraagde informatie uit het register aan de minister ter beschikking te stellen.

Tegen deze achtergrond is de rechtbank van oordeel dat is beoogd met artikel 67, eerste lid, van de Verordening te voorzien in een algemene toegang tot informatie uit de registers van gebruikers van gewasbeschermingsmiddelen voor ten minste de in dit artikel genoemde derde partijen; ook wordt daarmee voorzien in de bevoegdheid van de bevoegde autoriteit om aan een professionele gebruiker te verzoeken om die informatie beschikbaar te stellen indien een verzoek om toegang tot die informatie is gedaan door ten minste een derde partij. Het verhogen van de gezondheid van mens, dier en milieu door middel van onder meer de traceerbaarheid van blootstellingen aan gewasbeschermingsmiddelen te verzekeren en de doeltreffendheid van het toezicht en controle te verbeteren is gebaat bij een toegang tot de informatie in de registers van onder meer professionele gebruikers. Die moet dan meer omvatten dan enkel de gevallen waarin concrete aanleiding bestaat om van overheidswege toezichtbevoegdheden aan te wenden om het gebruik van gewasbeschermingsmiddelen en mogelijk in dat verband begane overtredingen te onderzoeken. Daarbij is van belang dat uit de Verordening niet expliciet blijkt dat de controlerende functie van de toegang tot de registers is voorbehouden aan controle van overheidswege. Dat artikel 67, eerste lid, van de Verordening is ondergebracht in hoofdstuk VIII met de titel “controles”, betekent daarom dat de bevoegdheid van de bevoegde autoriteit om een verzoek te doen om informatie uit de registers is bedoeld om derde partijen toegang te geven tot informatie in de registers van professionele gebruikers van gewasbeschermingsmiddelen. Derde partijen, zoals omwonenden van percelen waarop gewasbeschermingsmiddelen worden gebruikt, worden met de verstrekking van informatie uit de registers in staat gesteld te controleren in hoeverre gewasbeschermingsmiddelen zijn ingezet in hun fysieke leefomgeving; dit stelt hen in staat tot het maken van gezondheidsoverwegingen.

Artikel 5.1, zevende lid, van de Woo betreft een implementatie van de Richtlijn 2003/4/EG10 over de toegang van het publiek tot milieu-informatie, zoals ook is neergelegd in het Verdrag van Aarhus.11 In de Richtlijn 2003/4/EG is in dit verband overwogen dat – een verruimde – toegang van het publiek tot milieu-informatie en verspreiding van die informatie bijdraagt aan een verhoogd milieubewustzijn, een vrije gedachtewisseling, een doeltreffender deelneming van het publiek aan de milieubesluitvorming en, uiteindelijk, tot een beter milieu. Ook overweegt de rechtbank in dit verband dat het in artikel 8 van het Europees Verdrag tot bescherming van de Rechten van de Mens en fundamentele vrijheden (het EVRM) opgenomen recht op privé- en familieleven met zich kan brengen dat op overheidsinstanties een positieve verplichting rust om informatie over -schade aan- het milieu met burgers delen. Zodat zij daarmee in staat worden gesteld gezondheidsafwegingen te maken.12

De rechtbank is van oordeel dat de Woo, in het bijzonder artikel 4.2, tweede lid, niet voorziet in een doeltreffende wijze van uitoefenen van het inzagerecht uit artikel 67, eerste lid, van de Verordening, omdat de Woo het uitoefenen van het inzagerecht als bedoeld in de Verordening niet mogelijk maakt. De bevoegdheid tot het vorderen van informatie door een bestuursorgaan is in de Woo immers voorbehouden aan publieke informatie in documenten die bij het bestuursorgaan berusten of hadden behoren te berusten op grond van enig wettelijk voorschrift. Echter, daarvan is, zoals onder rechtsoverweging 10.1 al is overwogen, ten aanzien van de informatie in de registers van gebruikers van gewasbeschermingsmiddelen geen sprake: deze informatie berust immers niet bij de minister en had daar ook niet behoren te berusten.

De rechtbank is van oordeel dat de minister terecht met toepassing van de Woo in samenhang met de Verordening heeft besloten op het verzoek van eisers. Daartoe is van belang dat artikel 67, eerste lid, derde alinea, van de Verordening tegen de achtergrond van de nationale procedurele autonomie van lidstaten bepaalt dat de bevoegde autoriteiten overeenkomstig het toepasselijke nationale of Gemeenschapsrecht toegang tot de informatie in de registers verstrekken. Uit de wetsgeschiedenis van een wijziging van de Wgb blijkt dat de wetgever heeft beoogd dat verzoeken om toegang tot informatie als bedoeld in artikel 67 van de Verordening door de minister worden beoordeeld volgens de kaders van artikel 67 van de Verordening en de Wet openbaarheid van bestuur (de Wob).4 De Wob is hierop met ingang van 1 mei 2022 vervangen door de Woo.

Er was nog een punt dat openlag, en dat was de vraag wanneer de AMvB eraan zou kunnen komen. Dat gaat over die openbare registers, of de belangrijkste daarvan. Dat zijn er meer dan 65. Voor al die registers moeten we onderzoeken in hoeverre hergebruik mogelijk moet zijn. Maar we gaan vooral kijken hoe we de primaire toegang van maatschappelijke organisaties tot die registers in de eigen wetgeving kunnen regelen. Ik heb de bedoeling — ik bedoel "ik" in overdrachtelijke zin — om voor het eind van het jaar uw Kamer te laten weten hoe we dit gaan implementeren.

In style as in grammar, he shuns pre-scriptivism.